De Theologische Universiteit (TU) in Kampen verzendt deze week een fors pakket voorstellen aan de voortgezette synode. Diverse voorstellen zijn van groot belang voor de strategische positie en toekomst van de TU. Met meer dan gewone spanning wordt daarom uitgekeken naar de besluiten die de synode D.V. in juni zal nemen.
Niet alleen de samenwerking met andere theologische instellingen, internationalisering en de mogelijke verplaatsing van de universiteit naar een grote universiteitsstad staan op de agenda. Met het oog op een versterkte dienstbaarheid aan de kerken wordt de synode ook verzocht om instemming met de oprichting van een Praktijkcentrum en het instellen van een leerstoel Christelijke Identiteit. De ingediende voorstellen zijn het antwoord van de TU op een opdracht van de generale synode van Harderwijk (2011) om de positie van de universiteit en van de beoefening en uitstraling van de gereformeerde theologie, zowel nationaal als internationaal, structureel te versterken.
Dienstbaarheid aan de kerken
De Theologische Universiteit Kampen, de Gereformeerde Hogeschool Zwolle en het Centrum Dienstverlening Gereformeerde Kerken (Centrum G) van Deputaten Ondersteuning Ontwikkeling Gemeenten (OOG) stellen aan de synode voor om onderzoek en dienstverlening te integreren in een ‘Praktijkcentrum voor theologie en gemeenteopbouw’. De nieuwe samenwerking is een vervolgstap binnen de koers die in 2008 is ingezet om in gezamenlijkheid de kwaliteit van de ondersteuning van gemeenteopbouw te verbeteren. Tegelijk past ze bij eisen die de overheid aan HBO en WO stelt, waarbij het wetenschappelijk (WO) en het praktijktheoretisch (HBO) onderzoek elkaar steeds meer raken. In het Praktijkcentrum komen praktisch-theologisch onderzoek en dienstverlening geďntegreerd tot stand en voor de kerken beschikbaar. Dat bevordert de wisselwerking tussen opleiding en praktijk.
Onderzoek heeft tot de conclusie geleid dat de instelling van een bijzondere Leerstoel Christelijke Identiteit een zinvolle bijdrage kan leveren aan de bezinning op het leven en werken van christenen in de maatschappij. De TU ervaart het als opdracht en uitdaging om, samen met andere participanten, door middel van deze leerstoel een grotere bijdrage te leveren aan de doorwerking van bijbels, christelijk en gereformeerd geloven en denken in andere sectoren van de samenleving: onderwijs, politiek, zorg, wetenschappen en cultuur.
Universitaire samenwerking
Voor samenwerking met andere theologische instellingen wil de TU breder om zich heen gaan kijken. Sinds 2002 werkt de TU op onderzoeksgebied nauw samen met de Theologische Universiteit van de Christelijke Gereformeerde Kerken te Apeldoorn (TUA). Onlangs kwamen voor de periode 2012-2017 nog drie nieuwe gezamenlijke onderzoeksprogramma’s tot stand. De afgelopen tijd is met het oog op de versterkte positionering van gereformeerd theologisch onderwijs en onderzoek gezocht naar verbreding en verdieping van deze samenwerking. Er is echter nog onvoldoende zicht op dat die binnen afzienbare tijd kan worden gerealiseerd. De synode wordt daarom gevraagd opdracht te geven om ook met andere instellingen nader in gesprek te gaan over samenwerking en alliantie. Samenwerking met de TUA zal daarbij overigens nadrukkelijk worden nagestreefd.
De TU beschikt over een sterke uitgangspositie. Dat geldt zowel de gezonde financiële positie als bijvoorbeeld de naamsbekendheid, de instroom van studenten, en het team van docenten en onderzoekers, dat recent is uitgebreid door de aanstelling van vijf postdocs. Ook de vaste band met de kerken speelt hierin een belangrijke rol. Tegelijkertijd zijn er goede redenen om aan strategische versterking te werken, met name met het oog op de aantrekkelijkheid van de TU voor studenten van buiten en binnen de GKv.
Versterking van de gereformeerde theologie, het onderhouden van een eigen opleiding tot predikant en recht doen aan de sterke uitgangspositie van de TU blijven daarbij randvoorwaarden. Organisatorische en bestuurlijke incorporatie in een grote(re) universiteit wordt vanuit dat oogpunt als ongewenst en onvruchtbaar gezien, omdat dit het inleveren van een flink deel van de eigen opleiding zou impliceren. Perspectief wordt daarom met name gezien in het aangaan van nieuwe allianties met verwante en vergelijkbare opleidingen.
Internationalisering
Bij het onderwerp internationalisering heeft de TU te maken met een academische en een oecumenische lijn. De oecumenische lijn heeft betrekking op de assistentie aan instellingen en gebieden waar onderwijs en onderzoek nog niet op het niveau functioneren zoals dat aan de TU het geval is. Versterking van deze lijn wordt nagestreefd door middel van een nauwere samenwerking met deputaten Zending, Hulpverlening en Training (ZHT), De Verre Naasten (DVN) en de zendende kerken. Het gaat hier om het uitwisselen van theologische kennis via zendeling-docenten en gastdocenten, en om buitenlandse studenten die in Kampen willen studeren of promoveren. De taal waarin het onderwijs aan de TU wordt gegeven, is in dit kader van cruciaal belang.
Dat laatste geldt deels ook voor de academische lijn. Concreet wordt daarom gedacht aan het aanbieden van een Engelstalige master. Die is van groot belang voor de gewenste versterking van de internationale positie en de aantrekkingskracht van de TU voor buitenlandse studenten uit gereformeerde kerkgemeenschappen elders in de wereld.
Zowel met betrekking tot een Engelstalige master als met het oog op bijvoorbeeld internationale onderzoeks- en promotieprojecten en bijzondere leerstoelen wordt gezocht naar samenwerking met verwante instellingen. Tevens zullen Kamper studenten nog sterker dan voorheen worden aangemoedigd een deel van hun studie aan een buitenlandse instelling te volgen, en zal de uitwisseling van TU-docenten met buitenlandse collega’s worden bevorderd. Deze verdere
internationalisering kan aan de zichtbaarheid en kracht van bijbelgetrouwe en gereformeerde theologie vanuit Nederland een sterke impuls geven.
Passende locatie
Met de gewenste inbedding van de TU in een bredere setting is de vraag van de locatie onlosmakelijk verbonden. Ook de verbetering van de aantrekkelijkheid van de TU voor nieuwe studenten hangt daarmee samen. Nu er de laatste jaren allerlei verschuivingen hebben plaatsgevonden in het landschap van de theologische opleidingen, is ook voor de TU de tijd rijp om de balans op te maken en een toekomstgerichte keuze te maken. De synode wordt daarom gevraagd de universiteit op te dragen ‘na te gaan, welke consequenties de noodzakelijke versterking en/of de samenwerking met anderen kan hebben voor de locatie waar de TU gevestigd is, en daarbij met name de optie van vestiging in een grote universiteitsstad nader te onderzoeken.’ Het haalbaarheidsonderzoek zou moeten leiden tot rapportage aan de generale synode in 2013 of 2014.
Vereenvoudigd statuut
Onderdeel van het voorstel voor een nieuw statuut, dat tevens ter synode zal dienen, is de verhouding en werkwijze van het curatorium in relatie tot het college van bestuur en de raad van toezicht. Er is vanwege de bestaande overlap in taken en verantwoordelijkheden gestreefd naar een vereenvoudigde structuur die past binnen de geldende wet op het hoger onderwijs. Binnen het voorgestelde nieuwe statuut zal het curatorium zijn taak om toezicht te houden op het gereformeerd karakter en het wetenschappelijk niveau van het onderwijs, het onderzoek en de kennisuitwisseling aan de TU daarom als commissie van de raad van toezicht uitvoeren. De omvang van het curatorium kan daarmee tevens worden beperkt tot vier predikanten en twee wetenschappers van andere universiteiten.
Bron: Theologische Universiteit Kampen | =263]www.tukampen.nl