We spreken met Gerry van Wijngaarden (63). Deze geboren en getogen Giessenburgse is vrijwilligster bij Stichting Exodus. Wat doet de stichting Exodus precies? “Stichting Exodus biedt opvang en begeleiding aan (ex-)gedetineerden in de laatste fase van hun straf. De stichting wil een Exodus-huis oprichten in de omgeving van Dordrecht. Daarin komt plaats voor 15 personen. Zij worden in het eerste jaar na hun detentie opgevangen en begeleid in wonen, werken, relaties en zingeving. Er zijn elf Exodus-huizen in Nederland.”
Hoe ben je er toe gekomen om te werken voor Exodus?
“Voor het afstudeerproject van de studie Godsdienst Pastoraal Werk moest ik kiezen voor opvang van (ex-)gedetineerden. Jaren geleden maakte het boek ‘2x genade’ van Harold Morris een onuitwisbare indruk. Harold kreeg 2x levenslang en zat uiteindelijk ti en jaar onschuldig gevangen. In de gevangenis kwam hij tot geloof in Jezus Christus, de Zoon van God. Eén zin uit dat boek greep mij aan. Het was zijn uitroep: “O God, waar zijn de kerken? Moeten de christenen niet actief worden? Moet uw volk niet bewogen zijn over het lot van deze ongewenste mannen?”
Harold stond op dat moment achter ‘zijn’ gevangenis bij de graven van ongewenste mannen. Mannen die tijdens hun gevangenschap ouders, broers, zussen, partners, kinderen en vrienden verloren hadden. Ik dacht: we zijn er niet als kerken van de Alblasserwaard. En dat terwijl Jezus ons de opdracht gaf de hongerigen te voeden, de naakten te kleden, de zieken en gevangenen te bezoeken.”
Wat is de noodzaak van al die aandacht?
“Als een gevangene ontslagen wordt uit de gevangenis, heeft hij vaak alle contacten verloren. Hij staat op straat met tien euro en een zak kleding. U kunt wel raden wat er gebeurt als hij niet wordt begeleid. Hij valt terug in de criminaliteit. Ik zie de aandacht die wij bieden puur als het handen en voeten geven aan bovengenoemde opdracht van Jezus. Een ex-gedetineerde is geïdentificeerd als dader. De rechtbank heeft hem schuldig verklaard vanwege een strafbaar feit. Dat heeft een enorme impact op zijn sociale leven. Het is heilzaam als een medemens hem ziet als een compleet mens en met aandacht kijkt naar zijn kwaliteiten zonder te oordelen. Dat is goed voor zijn zelfvertrouwen. Om een nieuw leven op te bouwen is hij afhankelijk van instanties en dat gaat gepaard met veel hindernissen. Hulp is daarbij onmisbaar.
Een ex-gedetineerde heeft recht op een nieuwe kans en een nieuw leven als volwaardig lid van de maatschappij. Daarnaast wil ik de slachtoffers noemen. Zij mogen op geen enkele manier aandacht tekort komen. Gelukkig biedt slachtofferhulp liefdevolle hulp.”
Krijg je steun vanuit de kerken?
“Helaas is gevangenenzorg een blinde vlek voor de meeste kerken. Dat is geen verwijt, maar het ligt buiten het gezichtsveld. Daarom is het belangrijk dat er meer aandacht komt voor deze vorm van opvang. Inmiddels is het nazorgnetwerk ‘Drechtsteden’ ontstaan uit de samenwerkende kerken van Giessenburg, Giessen-Oudekerk en Schelluinen. We worden ondersteund door de diaconieën waardoor we gevangenen een Bijbel kunnen geven. We willen het netwerk uitbouwen naar alle kerken in de Alblasserwaard, want het is jammer als de Penitentiaire Inrichting (P.I.) ‘De Dordtse Poorten’ onze aandacht mist. En dat terwijl het maar een kwarti er rijden is vanuit Giessenburg, net over de brug bij Papendrecht. In de wereld is het ‘eenmaal veroordeeld, altijd veroordeeld’ maar als kerken moeten wij Christus navolgen, de (ex-)gedetineerden opzoeken, vasthouden en meelopen op hun weg.”
Je hoort vaak zeggen: de gevangenis is een luxe hotel. Hoe is het daar echt?
“Het is totale eenzaamheid, vanwege het afgesneden zijn van alle bekende mensen. Het opgesloten zijn, maakt het leven binnen keihard, mede doordat de ander jou de regels oplegt. De gedetineerde heeft recht op één uur luchten per dag.”
Wat heb jij als vrijwilligster deze mensen te bieden?
“De liefde van God in Christus. Laat ik vooropstellen dat God al bij hen in de gevangenis is. God is er, nog vóór de pastor of vrijwilliger in gesprek gaat met een gevangene. God is het Fundament en wij kunnen niets zonder Zijn hulp. Alles wat we mogen bereiken is Gods werk! In Mattheu?s 25 vers 36 zegt Jezus: “Ik was in de gevangenis en u bent bij Mij gekomen”. Jezus zegt daarna in vers 40: “Voorwaar, Ik zeg u: voor zoveel u het hebt gedaan aan een van de geringsten van deze broeders van mij, hebt u het Mij gedaan.” Jezus roept hiermee op om te zien naar gevangenen. Dat gebeurt dus écht, en ik hoop dat u zich met mij hierover verwondert!”
Wat kunnen wij als buitenstaanders deze mensen bieden?
“We kunnen delen vanuit onze dankbaarheid voor het ‘Kerstgeschenk Jezus de Christus’. Danken is delen en dat brengt mij bij het oogstfeest wat jaarlijks georganiseerd wordt. Ieder jaar zijn er vrijwilligers die een maaltijd klaar maken in de P.I.
De diaconieën van de kerken zorgen voor datgene wat nodig is. Zo eten 450 personen in de P.I., omdat danken delen is.
Twee vrijwilligers van het nazorgnetwerk coördineren de taken die je als vrijwilliger kunt doen. Zo zijn er vrijwilligers die ’meelopen’ met gedetineerden door middel van bel- of schrijfcontact. Een andere mogelijkheid is het rijden van kinderen naar hun gedetineerde vader of ‘maatje’ zijn. Je begeleidt een ex-gedetineerde met een aantal zaken waar hij na zijn detentie tegenaan loopt, zoals meegaan naar de sociale dienst of een woningbouwvereniging. Je neemt hun eigen verantwoordelijkheid niet over, maar je ondersteunt. Ook muzikale begeleiding tijdens de erediensten behoort tot de mogelijkheden. Het is belangrijk dat je een evenwichtige persoonlijkheid hebt en over een goed luister- en inlevingsvermogen beschikt.”
Wat betekent Kerst voor jou persoonlijk?
“Ik zie Kerst in het perspecti ef van Pasen. Voor mij persoonlijk was het nodig dat Christus gekruisigd werd omdat ik een zondaar ben voor Gods aangezicht. God de Vader kijkt naar mij via Zijn Zoon Jezus. Zo kijkt God ook naar de gevangenen in ‘De Dordtse Poorten’. In Lucas 15 zegt Jezus: “Er zal blijdschap in de hemel zijn over één zondaar, die zich bekeert”.
Wat is jouw geschenk naar de mensen toe?
“Wie Christus voor mij is, wil Hij ook voor gevangenen zijn en worden. En voor iedereen die zijn zonden belijdt in Christus’ Naam is vergeving en dat geeft ruimte. En dat ‘geschenk’ heeft eeuwigheidswaarde!”
Dit gedicht van Geert Boogaard overbrugt ‘binnen en buiten’.
Gert Jan en ik’.
Hij zat zijn halve
leven in de cel.
Gert Jan, met wie ik
op het schoolplein speelde.
Hij was in onze stad
niet meer in tel:
Recidivist die
telkens stal of heelde.
Ik zocht hem op
Het klikte wonderwel.
Twee vrienden, die
van één erbarmen leefden.
Bron: Biblica-Nederland | www.biblica-nl.org | Meer nieuws | Het Boek | Bijbelwinkel