Member details
Gebruikersnaam
Wachtwoord
 
Wachtwoord vergeten?
 
 

Hersenen zijn niet alles

 

Het boek van neuroloog Dick Swaab ‘Wij zijn ons brein’ heeft sinds zijn verschijning veel aandacht gekregen. Dat is begrijpelijk: het mysterieuze gebied in ons hoofd dat we hersenen noemen, fascineert omdat we er nog altijd betrekkelijk weinig van weten. Swaab hecht grote waarde aan de hersenen, dat blijkt al uit de titel van zijn boek.

Neuroloog en filosoof Noë relativeert deze stelling en hij maakt duidelijk dat menselijk bewustzijn meer is dan een neurologische activiteit. Een mens staat in relatie tot zijn omgeving, doet indrukken en levenservaringen op en geeft die een plaats zijn bewustzijn. Daarin spelen de hersenen wel een rol maar niet de allesbepalende die Swaab eraan toekent.
Door Evert van der Veen (predikant Protestantse gemeente Nunspeet)
Noë maakt in zijn boek geen expliciete ruimte voor een transcendente wereld, zeg maar: bovennatuurlijke dimensie, openbaring van God. Maar het feit dat hij de mens in zijn bredere omgeving plaatst, kun je wel als een voorzichtig aanknopingspunt beschouwen dat de mens meer is dan zichzelf.
Noë betoogt en illustreert dat menselijke gevoelens zich niet in de hersenen afspelen en dat het waarnemen van dingen meer is dan een neurologisch proces. Daarom vormt dit boek een heilzame correctie op een te eenzijdige fixatie op de hersenen waarin de mens tot dit – uiteraard belangrijke – orgaan wordt gereduceerd. Noë zegt: ‘Mijn centrale stelling in dit boek is dat we, als we het bewustzijn willen begrijpen – het feit dat we denken en voelen en dat zich een wereld aan ons voordoet – we naar een meeromvattend systeem moeten kijken waarvan de hersenen slechts één element zijn. Bewustzijn is niet iets wat de hersenen op eigen kracht tot stand brengen…..Kortom, ik ontken dat je hersenen bént. Maar ik ontken niet dat je hersenen hébt. En ik ontken zeker niet dat je een geest hebt’, pag 33.
Dat laatste is belangrijk: want de menselijke geest is meer en gaat dieper dan wat zich in de wereld van het verstand afspeelt. In de geest leven gevoelens, huist het moreel besef, schuilt de verbondenheid met God.
Alva Noë: We zijn toch geen brein? Waarom onze geest niet in ons hoofd zit, en andere lessen uit de biologie van het bewustzijn. Lemniscaat Rotterdam, 270 pag. € 19.95

 

Tags