Bij kinderen in de knel denken we meestal meteen aan hulpprogramma’s voor kinderen in ontwikkelingslanden, kinderarbeid, kinderen op de vlucht. Maar ook in ons land zijn er kinderen voor wie het leven ingrijpend anders loopt dan wenselijk is.
Door Evert van der Veen, PKN-predikant te Nunspeet
Dit boek richt zich op kinderen die met een echtscheiding en een overlijden te maken krijgen. Jaarlijks zijn er 39.000 kinderen betrokken bij een officiële scheiding en wanneer we daar de 18.000 kinderen in een samenlevingsverband bij tellen dan zijn er totaal 57.000 kinderen voor wie de warmte en geborgenheid van het ouderlijk huis wegvalt. Veel aspecten worden in dat verband benoemd en geven inzicht in de situatie van kinderen. Elementair is dat het hen overkómt. Zij vragen er – een enkele situatie van extreem geweld daargelaten – niet om. Kinderen kunnen op het verloop van de gebeurtenissen geen enkele invloed uitoefenen. Belangrijk is het advies dat kinderen niet belast mogen worden met de soms moeizame verhouding tussen hun ouders en dat zij zoveel mogelijk buiten het proces van echtscheiding worden gehouden.
Volgens cijfers uit 2008 waren er ruim 3800 ouders van minderjarige kinderen die overleden. Is er bij echtscheiding vaak sprake van een langerdurend proces, bij overlijden ligt dat soms heel anders. De erkenning van het verlies is dan belangrijk en vraagt aandacht in de begeleiding van het kind. Het overlijden van vader of moeder roept ook elementaire levensvragen op over de dood, de hemel, de voortgang van het dagelijkse leven.
Bijzonder zijn de tips van kinderen die dit hebben meegemaakt. Zij geven twee bladzijden tips voor iedereen die met het kind omgaat. Ook zijn er tips voor andere kinderen en jongeren die in dezelfde situatie zitten. Eenvoudig klinkende adviezen die echter wel belangrijk zijn om het contact aan te gaan en te peilen wat er in het kind omgaat.
Opmerkelijk is de bronvermelding van citaten en verhalen van kinderen. Namen, geboortejaar en het jaar waarin de ouder overleed. Wie wat langer stilstaat bij deze op het eerste gezicht zakelijke lijst, ziet een wereld van kinderverdriet voor zich.
Een informatief boek voor wie met kinderen omgaat en hen wil aanvoelen in situaties van echtscheiding en overlijden.
Leoniek vander Maarel: Kinderen in spagaat. Rouw na scheiding en overlijden. Ten Have Utrecht, 208 pag. € 18.95