Na jaren van daling stijgt sinds 2007 het aantal suïcides in Nederland en andere Europese landen weer. Sinds vorig jaar zomer bestaat in Nederland een landelijke richtlijn voor hulp aan suïcidale mensen. Psycholoog Ad Kerkhof van de Vrije Universiteit Amsterdam en psychiater Albert van Hemert van het Leids Universitair Medisch Centrum doen aanbevelingen om het aantal suïcides in Nederland te verminderen. Zij publiceerden deze week een overzicht van aanbevelingen in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.
Economische recessie
De stijging van het aantal suïcides in Nederland lijkt verband te hebben met de economische recessie. Economische tegenspoed zoals faillissement, ontslag of schulden kunnen een extra duw geven in de richting van suïcide. Tijdige en goed georganiseerde hulp moet de kans kleiner maken dat het daadwerkelijk zo ver komt. “Bezuinigingen die leiden tot beperkingen van de toegankelijkheid van acute hulp en minder behandeling van depressie kunnen leiden tot een toename van het aantal suïcides,” zeggen de wetenschappers.
Signalen suïcidaliteit
Kerkhof en Van Hemert geven aanbevelingen op verschillende terreinen. Zo ligt in de gezondheidszorg een belangrijke taak voor familieleden, vrienden en ‘gatekeepers’ zoals geestelijk verzorgers, leerkrachten. deurwaarders en medewerkers van sociale diensten en schuldhulpverlening. Zij kunnen bij een vermoeden van suïcidaliteit proberen dit bespreekbaar te maken en zo nodig verwijzen naar de huisarts. Mensen die signalen van suïcidaliteit vertonen, zoals hopeloosheid, depressie, praten over de dood en nadenken over suïcidemethoden, moeten zo snel mogelijk hulp krijgen.
Geestelijke gezondheidszorg
Daarnaast bestaat 113Online, een telefonische hulpdienst en een interactief online platform waar suïcidale mensen anoniem en gratis 24 uur per dag hulp kunnen inroepen. Huisartsen volgen regelmatig nascholing om suïcidale patiënten te herkennen en te behandelen. In de geestelijke gezondheidszorg draagt de beschikbaarheid van crisisdiensten bij aan het voorkómen van suïcide. In de zorg voor suïcidale patiënten is het belangrijk om in het contact met de patiënt betrokkenheid en begrip te tonen en familie of vrienden te betrekken.
Grootverpakkingen paracetamol
Ook een beperking op de verkoop van grootverpakkingen paracetamol kan het aantal suïcides verminderen. Daarnaast kunnen het plaatsen van borden op de perrons bij het spoor en afscherming van de toegang tot hoge gebouwen de kans op suïcide verkleinen. Om kopieergedrag te voorkomen moeten de media en internet terughoudend berichten over suïcides.
Bron: Vrije Universiteit | www.vu.nl
Bij kinderen in de knel denken we meestal meteen aan hulpprogramma’s voor kinderen in ontwikkelingslanden, kinderarbeid, kinderen op de vlucht. Maar ook in ons land zijn er kinderen voor wie het leven ingrijpend anders loopt dan wenselijk is.
Door Evert van der Veen, PKN-predikant te Nunspeet
Dit boek richt zich op kinderen die met een echtscheiding en een overlijden te maken krijgen. Jaarlijks zijn er 39.000 kinderen betrokken bij een officiële scheiding en wanneer we daar de 18.000 kinderen in een samenlevingsverband bij tellen dan zijn er totaal 57.000 kinderen voor wie de warmte en geborgenheid van het ouderlijk huis wegvalt. Veel aspecten worden in dat verband benoemd en geven inzicht in de situatie van kinderen. Elementair is dat het hen overkómt. Zij vragen er – een enkele situatie van extreem geweld daargelaten – niet om. Kinderen kunnen op het verloop van de gebeurtenissen geen enkele invloed uitoefenen. Belangrijk is het advies dat kinderen niet belast mogen worden met de soms moeizame verhouding tussen hun ouders en dat zij zoveel mogelijk buiten het proces van echtscheiding worden gehouden.
Volgens cijfers uit 2008 waren er ruim 3800 ouders van minderjarige kinderen die overleden. Is er bij echtscheiding vaak sprake van een langerdurend proces, bij overlijden ligt dat soms heel anders. De erkenning van het verlies is dan belangrijk en vraagt aandacht in de begeleiding van het kind. Het overlijden van vader of moeder roept ook elementaire levensvragen op over de dood, de hemel, de voortgang van het dagelijkse leven.
Bijzonder zijn de tips van kinderen die dit hebben meegemaakt. Zij geven twee bladzijden tips voor iedereen die met het kind omgaat. Ook zijn er tips voor andere kinderen en jongeren die in dezelfde situatie zitten. Eenvoudig klinkende adviezen die echter wel belangrijk zijn om het contact aan te gaan en te peilen wat er in het kind omgaat.
Opmerkelijk is de bronvermelding van citaten en verhalen van kinderen. Namen, geboortejaar en het jaar waarin de ouder overleed. Wie wat langer stilstaat bij deze op het eerste gezicht zakelijke lijst, ziet een wereld van kinderverdriet voor zich.
Een informatief boek voor wie met kinderen omgaat en hen wil aanvoelen in situaties van echtscheiding en overlijden.
Leoniek vander Maarel: Kinderen in spagaat. Rouw na scheiding en overlijden. Ten Have Utrecht, 208 pag. € 18.95
Behulpzaam gedrag loont in aanzien en startsalaris
Sollicitanten die uit eigen beweging hun collega helpen hebben een hoger aanzien bij hun werkgever en krijgen daardoor gemiddeld ruim 100 euro per maand meer aan startsalaris aangeboden dan sollicitanten die zich vooral op hun eigen taken richten. Ook vinden werkgevers werknemers die zich behulpzaam opstellen fijnere en gewildere collega om mee samen te werken dan collega die zich vooral met hun eigen zaken bezighouden. Dat blijkt uit een experiment van psychologen van de Vrije Universiteit Amsterdam dat zij deden bij Nederlandse werkgevers. De resultaten verschijnen in het vakblad Gedrag & Organisatie.
Experiment
In het experiment moesten potentiële werkgevers fictieve sollicitanten beoordelen voor een vacature administratief medewerker. De werkgevers kregen een foto van een mannelijke en een vrouwelijke sollicitant te zien en een gefingeerde referentiebrief van de huidige werkgever van de sollicitant – in werkelijkheid was de brief geschreven door de onderzoekers. De sollicitanten waren qua opleiding en werkervaring even geschikt voor de functie. In het experiment gebruikten de onderzoekers twee soorten brieven: in de ene brief lag de nadruk op goed werkgedrag van de sollicitant als behulpzame en onbaatzuchtige collega, terwijl de tweede variant de nadruk legde op goed werkgedrag als individualistische en zelfzuchtige medewerker. Vervolgens moesten de werkgevers de sollicitanten beoordelen op reputatie, voorkeur voor samenwerken, fysieke aantrekkelijkheid en startsalaris.
Behulpzaam gedrag goed voor carrière
Uit het onderzoek blijkt dat werkgevers de behulpzame sollicitanten een hoger aanzien toekenden, hen liever zagen samenwerken in een team en hen een hoger startsalaris van ruim 100 euro per maand meer wilden geven. Werkgevers vonden behulpzame sollicitanten fysiek even aantrekkelijk als individualistische sollicitanten. Blijkbaar is behulpzaam gedrag niet alleen voordelig voor de ander, maar loont het de behulpzame persoon zelf ook, zegt VU-hoogleraar Mark van Vugt. Op de werkvloer levert het een hoger aanzien op en het betaalt zich letterlijk uit in een hoger salaris.
Bron: Vrije Universiteit, Amsterdam | www.vu.nl
De rechtstreekse vredesbesprekingen tussen Israël en de Palestijns Autoriteit, die woensdag van start gingen, worden vandaag voortgezet. De belangrijkste onderhandelaars voor Israel zijn Tzipi Livni en Yitzhak Molcho, hun Palestijnse tegenhangers Saeb Erekat en Muhammad Shtayyeh. Veel meer valt er nog niet over te melden, want de onderhandelaars ontmoeten elkaar op een geheime locatie en om de gesprekken zo soepel mogelijk te laten verlopen, worden zij omgeven met een rigoreuze mediastilte.
Noodgedwongen concentreert de berichtgeving hierover zich daarom op de omstandigheden waaronder de besprekingen, de eerste formele rechtstreekse gesprekken in ongeveer vijf jaar, van start gingen. Tussen alle berichten over de vrijlating van 26 Palestijnse gevangenen aan de vooravond ervan, vallen een paar berichtjes op met koppen als: Israël valt raketsites in Gazastrook aan net voor vredesgesprekken (Het Nieuwsblad) en vandaag, nog korter door de bocht Israël beschiet Gaza voor vredesoverleg (Sp!ts).
Wie verder leest dan die koppen alleen, ontdekt de werkelijke toedracht. Terwijl het oog van de wereld zich richtte op de heldenontvangst van de elf vrijgelatenen die naar de Westoever gingen, werd vanuit de Gazastrook zuid-Israël met raketten beschoten. Het ging om twee raketten, waarvan één neerkwam in de Strook zelf en de andere Sderot trof.
Dit waren de eerste raketten in lange tijd en de timing lijkt niet toevallig. Door de raketten werd niemand gewond en zij brachten nog het meeste schade toe aan het geloof van Israëli's in de Palestijnse vredeswil. De Israëlische luchtmacht voerde korte tijd later een actie uit tegen twee raketlanceerinstallaties in Gaza. Ook daarbij vielen zover bekend geen gewonden was het voornaamste slachtoffer het geloof in de goede wil van de tegenstander, voor zover dat in Gaza tenminste nog aanwezig is.
De koppen over beschietingen van de Gazastrook laten het doel zien van de Gazaanse actie: de vredesbesprekingen dwarszitten door provocaties. Hamas, dat de scepter zwaait in de strook, is fel gekant tegen de besprekingen van de PA, de concurrent om de Palestijnse gunst. De aankomst van vrijgelaten gevangenen kreeg in de Gazastrook veel minder aandacht dan op de Westoever; dit was geen succes van Hamas maar van de concurrent.
In het verleden gingen vredesbesprekingen, vooral als die succes dreigden te gaan hebben, steevast gepaard met provocaties van tegenstanders. Israëlische veiligheidsdiensten zullen de komende tijd extra oplettend zijn.
Bron: Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI) | www.cidi.nl
Onderzoek naar leven in de cel nu realistischer door nieuwe microscoop
Biofysici Iddo Heller en Gijs Wuite en collega van de Vrije Universiteit Amsterdam hebben voor het eerst live kunnen filmen hoe eiwitten bij grote drukte over het DNA dansen. Hiervoor ontwikkelden zij samen met Duitse collega een unieke microscoop om DNA te kunnen vastpakken, uitrekken en in ongeëvenaard detail te filmen. Deze ontwikkeling is belangrijk voor een beter begrip van levensprocessen in onze cellen, waar het DNA altijd drukbezet is met eiwitten. Denk hierbij aan essentiële processen zoals het kopiëren en repareren van DNA. De resultaten worden deze week gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Methods. Een illustratie bij het onderzoek verschijnt ook op de voorpagina van het tijdschrift.
Naakt DNA bestaat niet
Naakt DNA, zoals dat gewoonlijk afgebeeld wordt, bestaat niet in onze cellen. Talloze eiwitten proberen continu een plekje op het DNA te veroveren, om daar hun voorgeprogrammeerde taken te verrichten. Deze taken – variërend van het kopiëren van DNA tijdens de celdeling, tot het repareren van DNA als het beschadigd is – zijn essentieel voor celfunctie en om ziekte en dood van de cel te voorkomen. Het uitvoeren van deze taken wordt echter beïnvloed door de drukte op het DNA. Om het leven in onze cellen goed te begrijpen is het dus van groot belang om ook in het laboratorium het DNA onder zulke drukke omstandigheden te kunnen bestuderen.
Microscopische handen en superresolutie ogen
Tot nu toe waren wetenschappers door beperkingen in de microscopie genoodzaakt eiwitten te filmen op zo goed als naakt DNA. Maar dankzij twee trucs kunnen ze nu wel DNA onder realistische drukke omstandigheden filmen. De eerste truc betreft optische pincetten: dit zijn sterke lasers waarmee je – als waren het microscopische handen – de twee uiteinden van één streng DNA kunt vastpakken en zo het DNA kunt uitrekken en stilhouden. De tweede truc betreft superresolutie: dit is een grote doorbraak in de lichtmicroscopie waardoor je – alsof je superscherp zicht hebt – zelfs bij grote drukte nog de individuele eiwitten kunt zien dansen over het uitgestrekte DNA.
Bron: Vrije Universiteit, Amsterdam | www.vu.nl
De Betteld in Zelhem heeft dit seizoen er weer een leuke activiteit voor de vakantie bij. Om de kwaliteit van de plas te verhogen was voor het ecologisch evenwicht nodig dat er wat vis werd uitgezet in de recreatieplas. Dat is helemaal gelukt, er is geen blauwalg ontstaan en ook is er geen zwemmersjeuk gemeld. Dit ondanks de vele warme dagen die de zomer van 2013 gelukkig kent.
Kinderen vangen voorntjes en andere wat kleinere vissen. Ook zit er graskarper in de plas en op de foto zie je dat het nog een kunst is om deze te vangen. Deze karper is gevangen door de operationeel directeur van De Betteld Carlino Bus en het exemplaar wordt trots door z’n zoontje getoond.
De Betteld, het wordt steeds leuker.
Bron: De Betteld | www.betteld.nl | www.betteld-amerongen.nl | www.betteld-cadzandbad.nl | Meer nieuws | Facebook | Hyves | LinkedIn | Twitter | YouTube | Programmaoverzicht
Zo wordt het proces van veranderingen genoemd op het gebied van de sexuele moraal. Tot aan de Tweede Wereldoorlog waren de opvattingen in ons land duidelijk omlijnd maar in de loop van de jaren 50 en vooral 60 kwam hier snel beweging in, ook onder christenen.
Door Evert van der Veen, PKN-predikant te Nunspeet
De schrijver ziet op zijn eigen jeugd terug: ‘Pas veel later ontdekten we hoe vaak het in de Bijbel over seks gaat. Dat kregen we van school en huis uit niet mee’. En wie onbevangen het Oude Testament leest, komt van alles tegen: ‘Allerlei uitwassen en excessen komen voorbij, van hoererij en incest tot groepsverkrachting en moord uit eerwraak’.
In korte maar duidelijke lijnen wordt enige informatie over de bijbel gegeven en komen Augustinus en enkele reformatoren met hun opvattingen voorbij. ‘Er zijn genoeg teksten waaruit blijkt dat het God ernst is met het monogame huwelijk, in zowel het Oude als het Nieuwe Testament’. De christelijke ascese vindt haar oorsprong in de opvattingen van Paulus en is van invloed op het celibaat en de ontwikkeling van het kloosterleven. Overigens geeft de schrijver aan dat ascese ook in andere culturen voorkomt en dus niet specifiek christelijk is.
Illustratief is dat in 1952 ruim 40% geboorteregeling ontoelaatbaar vindt en dat dit percentage in 1963 minder dan 15% bedraagt. De Nederlandse Vereniging voor Seksuele Hervorming – de naam alleen al illustreert de tijd! – telde in 1950 56.000 leden en in 1959 136.000 leden. Hierin zal hebben meegespeeld dat deze vereniging voorbehoedmiddelen verstrekte, die toen nog niet overal verkrijgbaar waren. De introductie van condoomautomaten leidde menigmaal tot een debat in de plaatselijke gemeenteraad. In 1952 geeft de Nederlands Hervormde Kerk een herderlijk schrijven uit over het huwelijk en sexualiteit en dat heeft voor die tijd een vooruitstrevende visie. In 1957 wordt de Protestantse Stichting ter bevordering van Verantwoorde Gezinsvorming opgericht omdat ‘de nood ten aanzien van deze problematiek bij het protestants-christelijk volksdeel als reëel moet worden beschouwd’.
In jaren 60 werden de veranderende opvattingen steeds duidelijker. Het blad Playboy kwam op de markt, de boeken van Jan Cremers en Jan Wolkers deden veel stof opwaaien. De VPRO zorgde voor een nationale rel met het programma Hoepla waarin een fotomodel naakt optrad met het dagblad Trouw in handen. Waar de grote Protestantse kerken voorzichtig probeerden met de tijd mee te gaan, was de houding van de R.K. kerk eerder vasthoudend aan oudere normen en waarden. De pauselijke encycliek uit 1968 is daar een duidelijk symptoom van. Een journalist schrijft in haar boek ‘De gereformeerden’ in 2001: Afgaande op mondelinge overlevering en op wat in gedenkboeken is opgetekend, lijkt het erop dat de zonde tegen het zevende gebod gereformeerde ouderlingen meer heeft bezig gehouden dan welke andere misstand ook’.
Geleidelijk ontstaat ook in de kleinere kerken een ontwikkeling in het denken over sexualiteit waarin dit niet meer als beproeving maar als gave wordt beschouwd. Moeilijk blijft wel het denken over homosexualiteit. Een probleem dat in onze tijd meer aandacht heeft gekregen – maar al langer bestond – is dat van het sexueel misbruik. Ook binnen de kerken is hier aandacht voor gekomen.
Een interessant en lezenswaardig boek dat op toegankelijke wijze laat zien hoe christelijk Nederland de afgelopen 60 jaar met sexualiteit is omgegaan. Of soms juist ook niet, zou je kunnen zeggen, want lang was er sprake van verdringing. In dat licht is de drang van de sexuele revolutie ook wel begrijpelijk. Persoonlijk had ik een iets subtielere titel voor dit boek gekozen en ook de ondertitel suggereert iets dat de veelzijdige werkelijkheid niet helemaal dekt. Punt is eerder de opmerking van een theoloog: hoe gaan wij om met de grotere vrijheid op dit gebied?
Rimmer Mulder: Seks en de kerk. Hoe Nederland zijn kuisheid verloor. Atlas Contact, Amsterdam, 238 pag. € 19.95.
Rotterdam - Op 19 augustus verschijnt het derde deel van de Straatbijbel: David - Greatest hits & misses. Een hervertelling in straattaal van het leven van David, de bekendste koning van Israël. (Van de eerste twee boeken van de serie, ‘De torrie van Mattie’ en ‘Genesis - hoe die torrie begon’, zijn al meer dan 30 duizend exemplaren over de toonbank gegaan.)
Davids leven kent ups en downs: hij is schaapherder, reuzendoder, muzikant, vluchteling, bendeleider en koning. Daniel de Wolf, schrijver van de drie delen, vindt de keuze voor het verhaal van David dan ook logisch: "Er is gekozen voor het leven van David, omdat jongeren van de straat zich met hem kunnen identificeren.”
Grote fouten
Daniel: “Aan een kant was hij straight, true, echt. Zijn hart bouncete op de beat van de lobi (liefde) voor God. Maar David was ook een vechter, een survivor. Hij maakte grote fouten. Hij ging over lijken. Hij was een player die de vrouw van een ander inpikte. Hij maakte misbruik van zijn macht als de eerste de beste pimp.”
Rappers
Davids verhaal wordt afgewisseld met de greatest hits uit zijn psalmen. Zijn gepassioneerde liederen zijn door de rappers Rivelino, MC Prophet en James (Fakkelbrigade) omgezet in straattaal. Ook is weer een aantal jongeren betrokken geweest om het derde deel van de Straatbijbel tot stand te brengen.
Psalm 23
De Straatbijbel brengt verhalen van de Bijbel op een nieuwe manier tot leven: rauw en verfrissend. Zoals psalm 23: 'Al liep ik een waka door de Valley of Death, ik zal geen ruïna vrezen want U bent bij mij'. Deze weergave van de Bijbel bevat de meest relevante en bekende verhalen en psalmen uit het leven van David.
Van de Straatbijbel zijn ook MP3’s te downloaden op www.straatbijbel.nl. In de boekhandels is David - Greatest hits & misses verkrijgbaar voor € 9,95.
De Straatbijbel is voortgekomen uit een samenwerking tussen Youth for Christ, het Nederlands Bijbelgenootschap en Ark Mission. Auteur Daniel de Wolf was Youth for Christ-jongerenwerker in een Rotterdamse achterstandswijk. Hij schreef de delen van de Straatbijbel onder meer met jongeren uit zijn wijk.
Bron: Ark Mission | www.arkmission.nl
Rotterdam – Afgelopen weekend is het grootste, particuliere varende ziekenhuis ter wereld aangekomen in de Republiek Congo, ook wel Congo Brazzaville genoemd. De Africa Mercy, maar liefst 150 meter lang en voorzien van vijf operatiekamers, een intensive care en 82 verpleegbedden, is voor het eerst in haar bestaan in dit land. Op uitnodiging van de president van de Republiek Congo, Denis Sassou Nguesso, zal de Africa Mercy met een bemanning van 450 vrijwillig werkende professionals uit meer dan 35 landen concrete medische hulp en ondersteuning bieden. Momenteel zijn er 40 Nederlanders aan boord. De komst van het schip werd onder grote belangstelling begeleid door muziek en feestelijke speeches.
De Africa Mercy zal tien maanden in de haven van Pointe-Noire blijven. De verwachting is dat ruim 1.500 operaties kunnen worden uitgevoerd. Daarnaast zullen ook nog eens bijna 2.000 staaroperaties kunnen worden uitgevoerd. Staar is een aandoening die in Afrika, vooral onder de armste bevolking, veel voorkomt en grote gevolgen heeft voor het sociaal-maatschappelijke leven van duizenden mensen. Volgens Donovan Palmer, verantwoordelijk voor het operationeel management aan boord van de Africa Mercy, zullen ook nog eens 10.000 tandartsbehandelingen plaatsvinden, ontvangen 40 á 50 locale artsen en verpleegkundigen één op één coaching en gaan honderden andere medici speciale cursussen volgen.
‘De president heeft gezondheidszorg tot een prioriteit gemaakt. Mercy Ships hoopt bij te dragen aan die verbetering van de gezondheidszorg. Met ons varende ziekenhuis kunnen we veel betekenen op het gebied van chirurgie en medische zorg’, vertelde oprichter Don Stephens bij aankomst van het schip. ‘Congolese en Mercy Ships professionals gaan samenwerken aan de infrastructuur van de gezondheidszorg in Congo Brazzaville. We zijn heel dankbaar voor deze kans!’
Binnenkort wordt een start gemaakt met de eerste van een reeks screeningsdagen. Op deze dagen kunnen mensen met een ziekte of aandoening terecht bij de artsen en verpleegkundigen van Mercy Ships. Daar wordt nauwkeurig bekeken of de persoon inderdaad aan boord van het varende ziekenhuis behandeld kan worden. Uniek is dat alle operaties en behandelingen gratis kunnen worden aangeboden. Dat kan omdat alle medewerkers aan boord van het schip hun werk zonder salaris doen, en omdat in de donorlanden van Mercy Ships vele duizenden donateurs en giftgevers het werk van deze organisatie steunen.
Bron: Mercy Ships | www.mercyships.nl
Deze woorden uit 1 Corinte 14: 33 vormen de basis voor de kerkorde. Dat is het geheel van regels en afspraken binnen een bepaald kerkgenootschap. Is dat nu wel zo nodig? vragen mensen zich soms af. Goede harmonie en oprecht geloof vormen toch de basis van een kerk die zich door Christus gedragen weet.
Door Evert van der Veen, PKN-predikant te Nunspeet
Het woord kerkorde klinkt misschien wat droog en zal niet zomaar weerklank vinden. Kerkorde staat spontaniteit en enthousiasme in de weg, denken veel mensen. Kerkorde houdt vernieuwing tegen en jaagt jongeren weg uit de kerk, is de mening van hen die de kerk wel eens te behoudend vinden. Toch is het belangrijk dat er goede en objectieve procedures zijn waar mensen zich binnen een bepaald kerkgenootschap aan houden. Juist in een tijd waarin veel plaatselijke gemeenten sterk in beweging zijn, is het belangrijk dat zij zich houden aan afspraken en procedures van het landelijk kerkverband. Die zijn niet onveranderlijk, daarvan vormt de tweede druk van dit boek het bewijs sinds de eerste uitgave in 2004. De kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland is uitvoerig onder de loup genomen en bovendien zijn er tal van ontwikkelingen die om bijstelling van regels vragen. Te denken valt bv. aan de totstandkoming van de Protestantse Theologische Universiteit en de positie van HBO-theologen.
Dit boek biedt uitleg van de kerkorde en de bijbehorende regelingen om deze in de praktijk toe te passen. Wat wordt er precies bedoeld met de regels van de kerkorde? Dat wordt in dit boek helder en bondig uitgelegd door tal van mensen die zich daarin hebben verdiept. Een dergelijk boek hoort dus thuis op de tafel van de kerkenraad. De kerkorde van de PKN kent een heldere opzet met o.a. deze onderdelen:
Theologische verantwoording
Het belijden van de kerk
De plaatselijke gemeente
Het ambt
Eredienst
Doop en avondmaal
Missionaire, diaconale en pastorale arbeid
Geestelijke vorming
Wie dit boek bij de hand heeft, leert achtergronden van de kerkorde kennen. Tal van registers maken het gemakkelijk om iets op meerdere plaatsen op te zoeken en terug te vinden.
P. van den Heuvel (red): Toelichting op de kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland. Boekencentrum Zoetermeer, 408 pag. gebonden, € 29.50